%20
Cennetin Kapıları : Gates of Paradise - Kuban, Doğan

Cennetin Kapıları : Gates of Paradise

Doğan Kuban

Yayınevi: YEM Yayın

Yayın tarihi: 12/2021

ISBN: 9786257008464

Türkçe-İngilizce |

Tür: Mimari

  • 180,00 TL

 Prof. Doğan Kuban’ın, Divriği Ulucamisi ve Şifahanesi’nin Anadolu’daki mimari gelişme içinde tek kalmış ve İslam sanat tarihinde eşi olmayan taş yontularını anlatan kitabı “Cennetin Kapıları / Gates of Paradise”ın sabırsızlıkla beklenen yeni baskısı DEKAR Yapı’nın değerli katkılarıyla, YEM Yayın tarafından yayımlandı.

Türkçe-İngilizce yayımlanan kitapta, Cemal Emden’in çok özel fotoğrafları eşliğinde 12.-14. yüzyıllar arasında, Anadolu Selçuklu Mimarisi adıyla anılan sanat çağında, 1228/29 tarihli Divriği Ulucamisi ve Şifahanesi’nin Anadolu’daki mimari gelişme içinde tek kalmış ve İslam sanat tarihinde de eşi benzeri bulunmayan taş yontuları sunuluyor.
Doğan Kuban, İslam ve Türk sanatlarında olduğu kadar dünya sanat tarihinde de başka paraleli olmayan bu yontuların evrensel heykel kavramı içinde konumunu irdeleyen kitabında şunları söylüyor:
“Yapının ustaları içinde sadece bir tanesinin adı, cami ve şifahanede birer kez ‘Ahlatlı Hürremşah’ olarak verilmiştir. Olasılıkla yapıların tasarımı ve taş yontuların bir bölümü Ahlat kökenli bu sanatçının yaratmasıdır. Yapıdaki anıtsal taçkapıları süslemek için gerçekleştirilen yontu programı, bezemeyi mimariyi tamamlayıcı rolünden uzaklaştırmış, taşoymayı heykelleştiren olağanüstü bir yapıt ortaya çıkarmıştır. Divriği sanatını özgün kılan ve ün kazandıran, bu heykel nitelikli taşoymalardır. Fakat bu estetik nitelik ötesinde sanal bir Cennet Kapısı olarak tasarlanmış olan Kuzey (Kıble) Taçkapısı, İslam sanat tarihindeki belki de tek cennet kapısı imgesidir. Bu bakımdan da İslam kültüründe çok önemli bir yeri olmalıdır.
17. yüzyıl ortasında ilk değerlendirmeyi yapan Evliya Çelebi, Ayasluk (Efes) İsa Bey Camisi, Bursa Ulucamisi gibi 14. yüzyıl Anadolu camilerinin ve Atina’daki Fatih Camisi ve Estergon Kalesi’ndeki cami gibi, yeni fethedilen ülkelerdeki camilerin Divriği Ulucamisi ile karşılaştırılamayacağını ve zengin bezemesini övmeye söz yetmeyeceğini söyleyerek anıtı ilk anlayan ve öven Türk yazarı olmuştur. W.F. Ainsworth ‘Batı Asya’daki Müslüman yapılarının en güzellerinden biri’ der.V. Cuinet ise Kuzey Taçkapısı’nın ‘bir mimari ve heykel harikası’ olduğunu söyleyen ilk Avrupalı’dır. Daha sonra gelen ve yapıyı daha ayrıntılı inceleyen çoğu Fransız tarihçi neoklasik sanat kuramı içinde pek olumlu olmayan yargılar dile getirmiştir.
Avrupa sanatı dışında üretilen bir sanat yapıtının dünya sanat tarihi içindeki yorumu her zaman sınırlı olmuş ve mimarlık dışında yeteri kadar ilgi çekmemiştir. Dünya resim ve heykel tarihleri İslam sanatını konu ve teknik olarak içermez. Batı kültürü kendi tarihi açılımları içinde bir dünya sanatı tarihi vizyonu yaratmıştır ve bütün dünyanın sanat gelenekleri, Avrupalı sanat vizyonunun süzgecinden geçmiş yorumlarla sunulmaktadır. Avrupa heykel tarihinde konu temelde insan figürüdür. İslam geleneği figüratif sanatı ilke olarak reddettiği için İslam taşoyması dünya sanat tarihinde bezeme kategorisinde değerlendirilmiştir. Gerçi soyut sanat kavramının gelişmesinden bu yana figür konusu resim ve heykel kavramının zorunlu bir özelliği olmaktan çıkmıştır. Fakat bu durum, figüratif sanat geleneği üzerine kurulmuş geniş bir kuramsal ve eleştirel düşüncenin ne varlığını ne de etkisini ortadan kaldırmıştır. Kaldı ki binlerce yıllık figüratif sanat geleneğinin dışında bırakılmış İslam sanatı yapılarının, evrensel boyutlarda da olsa, dünya sanat tarihindeki yeri sınırlıdır. Divriği yontusu, İslam sanatı içinde başka örneği olmayan bir sanat fenomenidir...
Bu kitabın yazarı için Divriği Ulucamisi ve Şifahanesi taçkapıları Batı sanat tarihinin ‘sculpture’ adı altında tanımladığı sanat etkinliği kategorisine koyacağımız özellikler taşımaktadır. Gerçi değişik kültür ortamlarında, yontusal teknik ve biçimlerde rastlanabilecek benzerliklerin üslupsal benzerlikler olarak değerlendirilmesi söz konusu değildir. Taşı yontan sanatçı ile malzeme arasında oluşan profesyonel buluşmanın benzer davranışlara yol açtığı, yadsınamayacak örneklerle bu kitapta gösterilmiştir.
Bu kitapta yapılan karşılaştırmalar Hürremşah’ın yontusunun karakteri açısından aydınlatıcıdır. Fakat bütün ölçütleri insan figürü “temsili”ne dayalı Batı sanat geleneğinde Divriği yontusunu “heykel” olarak adlandırmak ancak 20. yüzyıla geldiğimiz zaman olası görünmektedir.”

Editörlüğünü Gülçin İpek’in üstlendiği, İngilizce çevirileriniAdairMill’inyaptığı kitap için, mimar-fotoğraf sanatçısı Cemal Emden tarafından yapıyı belgelemek amacıyla yapılan fotoğraf çekimleri Y. Mimar H. Basri Hamulu’nun sponsorluğunda gerçekleştirildi.

İÇİNDEKİLER / CONTENTS
Önsöz / Foreword
Giriş / Introduction
Tarihi Çerçeve / Historical Background
Divriği Ulucamisi ve Şifahanesi / Divriği Ulucami and Şifahane
Taçkapı Kompozisyonları / Portal Compositions
Divriği Yontusu ve Hürremşah / Divriği Stone CarvingandHürremşah
Batı Heykel Kavramı Bağlamında Hürremşah’ın Yontusu / HürremşahSculpture in theContext of Western SculpturalTheory


GATES OF PARADISE
TheSculpture of Hürremşah at Divriği Ulucami and Şifahane
“Thebookyouare holding in yourhand is devotedtothedescription of thestonesculpture of the Divriği Ulucami and Şifahane (Great MosqueandHospital of Divriği) (1228/29), a gloriousexample of 12thto 14thcenturyAnatolianSeljukarchitectureand a trulyuniquephenomenon in thehistory of Islamic art. Of thecraftsmeninvolved in theworkthe name of onlyone has survived – that of ‘Hürremşah of Ahlat’, whose name appearsonce in boththemosqueandthehospital. Itseemsprobablethatthismasterbuilderandstonecarverfrom Ahlat wasresponsibleforthedesign of thebuildingsandforthecreation of part of thesculpture. He created a sculpturalprogrammeforthedecoration of themonumentalportalswhichgavetheornamentation a sculpturaldimensionandremoved it fromitstraditional role as a meresubsidiary element andcomplementtothearchitecture. It is thissculpturalstoneworkthat is responsiblefortheuniquequalityandfame of Divriği art, but besidesthisaestheticquality, theQibla portal, designed as an imaginary ‘Gate of Paradise’, is probablytheonlyexample of a symbolicparadisegate in thehistory of Islamicarchitecture. Fromthatpoint of view, it deservesto be awarded a veryimportantplace in Islamicculture...
... Theevaluation in world art history of a work of art createdoutsidetheEuropeanartistictradition has alwaysbeensomewhatlimitedand, apart fromarchitecturalmonographs, such a work has alwaysarousedlessattentionthan it deserves. Histories of worldpaintingandsculptureneverinclude an evaluation of Islamictechniqueandcontent. Western culture has created a vision of world art historyfromthepoint of view of itsownworldoutlook, withtheresultthatallworldartistictraditionsarepassedthroughthefilter of theEuropeanartisticvision. Europeansculpture is ultimatelybased on thehumanfigureand, as therejection of thehumanfigure is one of theprinciples of Islamic art, Islamicsculpture has beenclassified in histories of world art as ornamentation. It is truethatwiththedevelopment of abstract art thehumanfigurenolongerconstitutestheessential element in paintingandsculpture, but this has removedneithertheexistencenortheinfluence of a conceptualandcriticalapproachbased on thefigurativeartistictradition. As a result, Islamic art has remainedquiteoutside of theworldhistory of sculptureandpaintingbased on therepresentation of thehumanfigure. The Divriği sculpture is a uniqueartisticphenomenon in Islamic art andthisessay is an attempttoexamine, withinthedimensions of theuniversalsculpturalconcept, theplaceoccupiedby a sculpturalmasterpiecethatremains as unique in IslamicandTurkish art as in theworldartistictradition, andtopresent it tothereaderaccompaniedbyspeciallypreparedvisualmaterial.”

Motor Kurye ile Teslim
Bu Ürünün Bulunduğu Şubelerimiz:
  • pandora.com.tr
  • Beyoğlu
  • Nişantaşı

İlgili Ürünler

Bu Türde Çok Satanlar

Kredi Kartına Taksit İmkanı
  • 3 Taksit

  • 3 Taksit

  • 3 Taksit

  • 3 Taksit

©1996-2022 Pandora Yayın ve Kitap Hizmetleri A.Ş.

Mersis No: 0721-0430-4310-0015

Tasarım : Logo Site Tasarımı